Χρειάζεται ανανέωση η συζήτηση του Κυπριακού

Όσο περνούν τα χρόνια, τόσο το Κυπριακό γίνεται περισσότερο πολύπλοκο. Ξεκίνησε ως ένα εθνοτικό, πολιτικό πρόβλημα, ενώ σήμερα πέραν της πολιτικής του πτυχής επηρεάζεται και από τη βαριά σκιά της οικονομικής βιωσιμότητας του όλου εγχειρήματος.

 Τα πρώτα χρόνια μετά το 1974 το πρόβλημα μπορούσε να αντιμετωπισθεί κυρίως πολιτικά. Για τους Ελληνοκυπρίους ως πρόβλημα εισβολής και κατοχής, για τους Τουρκοκυπρίους ως θέμα ανασύνταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, διά της επιστροφής τους στα πολιτικά σώματα και τους θεσμούς που και αυτοί θέσπισαν διά της υπογραφής τους το 1960. Το ζητούμενο βέβαια ήταν και είναι πάντα ένας λογικός συμβιβασμός, που τότε θα μπορούσε να ήταν ένα πολυπεριφερειακό σύστημα το οποίο θα ανταποκρινόταν στη λογική των θυλάκων του 1963-64. Οι ιστορικές περιπέτειες αυτού του τόπου πάντα θα αφήνουν τα αποτυπώματά τους, άσχετο αν αυτό κάποιοι επιμένουν να μην το αντιλαμβάνονται.

Η παρέλευση του χρόνου και η υπογραφή της συμφωνίας της Τρίτης Βιέννης έκανε τα πράγματα ακόμα πιο πολύπλοκα. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος μετά την ανταλλαγή πληθυσμών οδηγήθηκε στον συμβιβασμό της διπεριφερειακής ομοσπονδίας, η οποία στην πορεία του χρόνου επεβλήθη και ως διζωνική ομοσπονδία. Ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου το 1977 επέτρεψε στα ίδια τα παιδιά του (Σπύρος Κυπριανού - Τάσσος Παπαδόπουλος - Βάσος Λυσσαρίδης) να την αμφισβητούν κατά οξύμωρο τρόπο. Αμφισβητούσαν τη συμφωνία του Αρχιεπισκόπου, αλλά όχι τον ίδιο. Πιάστηκαν από μια φράση του περί μακροχρόνιου αγώνα, την έκαναν σύνθημα και πέταξαν στον κάλαθο των αχρήστων την υπογραφή του.

Οι διακυβερνήσεις Βασιλείου και Κληρίδη από το 1988 έως και το 2003 επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν την όλο και διογκούμενη πολυπλοκότητα του Κυπριακού (εποικισμός, εκμετάλλευση ε/κ και τ/κ περιουσιών) από τη μια συνομιλώντας πειστικά επί της συμφωνίας Μακαρίου και την ίδια στιγμή θωρακίζοντας ό,τι απέμεινε από την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω της ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάπως έτσι φτάσαμε στο σχέδιο Ανάν, αφού απορρίψαμε προηγουμένως το σχέδιο Γκάλι.

Το 2004


Το δημοψήφισμα του 2004 ήταν ένα ακόμα σημείο καμπής στο Κυπριακό. Το πρόβλημα επιχειρήθηκε να αντιμετωπισθεί συνολικά μέσα από ένα δυναμικό σχέδιο (υπό την έννοια ότι άφηνε εποικοδομητικές ασάφειες για να επεξεργαστούν στην πορεία οι δύο κοινότητες). Η συζήτηση υπέρ της αποδοχής του ή όχι πρόσθεσε βέβαια ακόμα κάτι στην πολυπλοκότητά του: το κεφάλαιο οικονομία. Όχι βέβαια στη σύνθετη μορφή της, αλλά στο πλαίσιο της γνωστής συνθηματολογίας που επικρατεί στην Κύπρο. Αίφνης ανέκυψε θέμα ποιος θα συντηρεί τους Τουρκοκύπριους και η διαπίστωση που επικράτησε και ίσως έκρινε μεταξύ άλλων και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν απλή: Θα εργαζόμαστε εμείς για να ταΐζουμε τους Τουρκοκύπριους;


Το 2011 αυτή η αίσθηση του πλούσιου Ε/Κ που θα ταΐζει τον φτωχό και τεμπέλη Τ/Κ κατέρρευσε ως χάρτινος πύργος. Ξαφνικά και οι Ε/Κ έγιναν φτωχοί, αλλά μάλλον πλουσιότεροι σε εμπειρίες. Άρχισαν να προβληματίζονται για τις προθέσεις των άπληστων που οδήγησαν τη χώρα στην οικονομική καταστροφή, οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω το 2004 τους έλεγαν να ψηφίσουν «όχι» γιατί η κυπριακή οικονομία θα οδηγείτο σε καταστροφή.


Εν έτει 2016 όλοι πλέον αντιλαμβανόμαστε ότι το μοντέλο συζήτησης τους Κυπριακού είναι παρωχημένο. Το πρόβλημα εξακολουθεί να είναι πολιτικό στην ευρύτερή του διάσταση, αλλά πρωτίστως είναι οικονομικό, όπως π.χ. η συντελούμενη ενοποίηση της Γερμανίας, ή όπως η επιχειρούμενη ενσωμάτωση του Χονγκ Κονγκ από την Κίνα. Σε ό,τι αφορά την άντληση εμπειριών, θα μπορούσε να είναι οικονομικό, εκκινώντας έναν προβληματισμό από το διεθνές κεκτημένο που δημιούργησε το δημοψήφισμα των Σκωτσέζων για αυτονομία αλλά και το κίνημα των Καταλανών για ανεξαρτητοποίηση από την Ισπανία.


Παρωχημένο μοντέλο


Σήμερα ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιντζί συνομιλούν κατά κύριο λόγο με βάση τη λογική που υπαγορεύει  μόνο η νομική επιστήμη και τα διπλωματικά πρωτόκολλα, αποφεύγοντας να αγγίξουν σοβαρά και κυρίως να μιλήσουν ευθέως για την οικονομία, η οποία αποτελεί ενίοτε και όχημα κοινωνικών ανακατατάξεων. Η ενοποίηση της Κύπρου εάν προέλθει, θα προέλθει και μέσα από την ενοποίηση των δημοσίων οικονομικών της ομοσπονδίας, μέσα από ένα ενιαίο τραπεζικό σύστημα, και κυρίως μέσα από παρεμφερείς δομές οι οποίες θα καθιστούν τη μία και ενιαία οικονομία της επιδιωκόμενης ομοσπονδίας ως απολύτως ανταγωνιστική.

Το Κυπριακό δεν μπορεί να λυθεί ενόσω η συζήτησή του περιορίζεται σε μια επιλεκτική ανάγνωση κάποιων ψηφισμάτων του ΟΗΕ της δεκαετίας του 1970, στη βάση μιας εθνικιστικής ρητορικής που υιοθετούν οι δύο πλευρές και κυρίως μέσα από τις προσωπικές ατζέντες που έχουν οι πολιτικοί στην Κύπρο και την Τουρκία. Το Κυπριακό δεν πρόκειται εν ολίγοις να λυθεί μέσα από ατέρμονες και επιφανειακές συνομιλίες που εξαντλούνται στο εδαφικό και το περιουσιακό. Θα λυθεί αν οι δυο ηγέτες συμφωνήσουν στην απάντηση ενός απλού ερωτήματος: Πώς θέλουμε να είναι η Κύπρος σε 10 χρόνια από σήμερα και μέσα από ποια οικονομική στρατηγική θα το πετύχουμε; Εν ολίγοις το Κυπριακό χρειάζεται περισσότερη οικονομία στην ατζέντα της συζήτησης του.

Ποιος αναβάλλει τη λύση του Κυπριακού;

Κλασική επωδός: Το Κυπριακό θα λυθεί όταν το θελήσει η Άγκυρα και ο Ερτογάν. Εν μέρει σωστή, εφόσον υποκριτικά παραλείπουμε να θέσουμε μια αναγκαία ερώτηση: Από τη δική μας πλευρά κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να φέρουμε το Κυπριακό σε τροχιά λύσης; Αν μένουμε στη θέση ότι «τα κλειδιά της λύσης τα κρατά η Άγκυρα», έχω την εντύπωση ότι αποποιούμαστε τις δικές μας ευθύνες.

Οι ευθύνες

Λογικά έπεται μια άλλη ερώτηση: Ποιες είναι οι δικές μας ευθύνες; Έχω την εντύπωση ότι ούτε οι Ελληνοκύπριοι ούτε οι Τουρκοκύπριοι κάνουμε όσα μπορούμε για να φτάσουμε στο σημείο εκείνο όπου η Τουρκία θα υποχρεωθεί να κάνει το απαραίτητο βήμα για να μην φορτωθεί την αποτυχία. Πώς αλλιώς; Πάρτε για παράδειγμα την τελευταία κρίση της Κωνσταντινούπολης με τα δείπνα και τη συνάντηση Ακιντζί με τον Μπαν Κι-μουν. Δεν θα υποστηρίξω ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν είχε τους λόγους του να δυσανασχετήσει, ούτε ακόμα ότι ο Μουσταφά δεν είχε τους λόγους του να κάνει το παιχνίδι που έκανε στην Πόλη. Επικεντρώνομαι στο μήνυμα που έστειλαν: Ότι δηλαδή δεν μπορούν να συνεννοηθούν. Ότι δεν μπορούν να δουν τη μεγάλη εικόνα, με αποτέλεσμα στο επίπεδο του μέσου πολίτη να φτάνει μια απαξίωση των προσπαθειών που καταβάλλουν τα τελευταία τρία χρόνια.

Ελληνοκυπριακό δόγμα

Σε καθημερινό επίπεδο τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι οφείλουν να εγκαταλείψουν τα δόγματα που τους κατατρύχουν εδώ και δεκαετίες και τις εντελώς προβλέψιμες και αντιπαραγωγικές αντιδράσεις τους.
Ο Νίκος Αναστασιάδης την περασμένη Πέμπτη ήταν στο Σπίτι της Συνεργασίας σε μια προσπάθεια να κτίσει γέφυρες συνεργασίας. Οι άνθρωποί του πού ήταν;

* Ο διαπραγματευτής του βρίσκεται στη Νέα Υόρκη διεκδικώντας τη θέση του προέδρου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

* Ο υπουργός Εξωτερικών του, συντονίζει ολόκληρο το υπουργείο Εξωτερικών εδώ και μια τριετία για την κατάληψη αυτής της θέσης, η οποία τέθηκε ως στόχος από το ΥΠΕΞ.

* Ο κυβερνητικός του εκπρόσωπος επίσης βρίσκεται στη Νέα Υόρκη κάνοντας λόμπιγκ για τη θέση αυτή και επίσης συναντάται με εκπροσώπους του ΟΗΕ για να πείσει ότι ο Άιντε και ο Ακιντζί τα έκαναν θάλασσα στην Κωνσταντινούπολη.

* Την ίδια στιγμή στις διαπραγματεύσεις των τεχνικών επιτροπών για το Κυπριακό όλοι οι Ε/Κ δημόσιοι υπάλληλοι που συμμετέχουν ορθώνουν ένα τεράστιο τείχος απέναντι στην προοπτική δημιουργίας μιας πραγματικής ομοσπονδίας στην Κύπρο γιατί αυτό θα αφαιρέσει αρμοδιότητες από την υφιστάμενη Κυπριακή Δημοκρατία.

Συμπέρασμα: Οι Ε/Κ συνομιλούμε δήθεν για τη δημιουργία ομοσπονδίας αλλά την ίδια στιγμή κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να διατηρήσουμε αλώβητη την Κυπριακή Δημοκρατία την οποία κληρονομήσαμε το 1964 μετά την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων.

Τουρκοκυπριακό δόγμα

Από πλευράς Τουρκοκυπρίων επισυμβαίνουν τα ίδια, ίσως και χειρότερα. Ο Μουσταφά Ακιντζί βρέθηκε κι αυτός στο Σπίτι της Συνεργασίας για να απευθυνθεί σε νεαρούς Ε/Κ και Τ/Κ αλλά τα λόγια του δεν αντανακλώνται στα έργα των ανθρώπων του. Το τ/κ δόγμα είναι επίσης αμυντικό και έχει να κάνει με την απομόνωση των Τ/Κ μετά το 1964. Δικαίως ή αδίκως δεν μας εμπιστεύονται, με αποτέλεσμα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων να καταθέτουν εξωφρενικές προτάσεις. Για να μην μπούμε σε πολύ σοβαρά θέματα ώστε ο κ. Ακιντζί να διαμαρτύρεται ότι γίνονται διαρροές, θα μείνουμε στα αυτονόητα:

* Οι Τ/Κ διαπραγματευτές επιμένουν ότι η Κύπρος πρέπει στην πράξη να έχει δύο ΑΟΖ. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, λένε, θα πρέπει να δώσει στο κάθε συνιστών κρατίδιο την ΑΟΖ που του αναλογεί για να την διαχειρίζεται.

*Οι Τ/Κ διαπραγματευτές θέτουν θέμα και για δύο FIR με την ίδια πιο πάνω λογική. Ένα στη Λάρνακα και ένα στην Τύμπου.

* Μέχρι και δύο εφόρους Εταιρειών θέλουν, με αποτέλεσμα τα δύο κρατίδια να μπουν σε έναν ανόητο ανταγωνισμό για το ποιος θα προσελκύσει περισσότερες εταιρείες στην Κύπρο μετά τη λύση.

Συμπέρασμα: Τι  κρύβεται πίσω από αυτή τη στάση; Ότι πάμε για γάμο, αλλά πριν παντρευτούμε θέλουμε να συμφωνήσουμε τους όρους του διαζυγίου. Γιατί τηρούν αυτή τη στάση οι Τουρκοκύπριοι; Διότι όταν το 1964 αποχώρησαν από την κυπριακή κυβέρνηση έμειναν χωρίς αναγνωρισμένους θεσμούς και εξουσίες, και δεν θέλουν να περιέλθουν ξανά σε αυτή την κατάσταση.

Ο φόβος

Γίνεται αντιληπτό ότι και οι δύο πλευρές συνομιλούν αλλά δεν υπάρχει μεταξύ τους καμιά εμπιστοσύνη. Οι Ε/Κ δεν θέλουν να απεμπολήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, οι Τ/Κ θέλουν να δημιουργήσουν ένα νέο μόρφωμα που να μην την θυμίζει, αλλά στην προσπάθειά τους αυτή μάς οδηγούν σε κάτι εκτρωματικό και μη λειτουργικό. Ούτε η σκοπιμότητα ούτε ο φόβος  στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελούν ελαφρυντικά: Τη λύση και για τους δυο την έδωσε η ένταξη ολόκληρης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004. Όμως όλοι περί άλλα τυρβάζουμε. Οι Ε/Κ εμμένουν στην προστασία μιας Κυπριακής Δημοκρατίας η οποία δεν έχει καμία σχέση με το 1964 αφού  σε ποσοστό 95% λειτουργεί με βάση το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Από την πλευρά τους οι Τουρκοκύπριοι κάνουν πως δεν ξέρουν τι είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο, κρυβόμενοι πίσω από τις λόγχες του τουρκικού στρατού.
Αυτό που όλοι εν τέλει γνωρίζουμε πολύ καλά είναι μόνο τους φόβους μας, με αποτέλεσμα αυτό που εξακτινώνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό να επαναλαμβάνει τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που τους τροφοδοτούν. Με αποτέλεσμα η λύση να αναβάλλεται για 42 χρόνια, γιατί τα κλειδιά τα κρατά μόνο η Άγκυρα.  

Οταν οι Κυπραίοι δείχνουν τον νού τους

Τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης ως αρχηγός κράτους όσο και ο Μουσταφά Ακιντζί ως προσκεκλημένος της διοργανώτριας χώρας μετέβησαν την εβδομάδα που πέρασε, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ανθρωπιστικής Συνόδου, στην Κωνσταντινούπολη. Τι έμαθαν άραγε οι δύο εκπρόσωποι της Κύπρου σε αυτή τη σημαντική σύνοδο;
Στην πρώτη παγκόσμια σύνοδο για την ανθρωπιστική βοήθεια που πραγματοποιήθηκε στις 23-24 Μαΐου συμμετείχαν 9.000 άτομα, εκ των οποίων 55 αρχηγοί κρατών, και αντιπρόσωποι από 173 χώρες. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σύναξη που πραγματοποιήθηκε στην 70χρονη ιστορία του ΟΗΕ. Τα θέματα που συζητήθηκαν κρίθηκε ότι είναι κυρίαρχα και παγκόσμιας κλίμακας: προσφυγικό, εμφύλιοι πόλεμοι, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φτώχεια και πείνα, και συνολικά 130.000.000 άνθρωποι υπό διωγμό.

Η ατζέντα Αναστασιάδη
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μετέβη στην Κωνσταντινούπολη (αν η σύνοδος γινόταν στη Χιλή, πολύ αμφιβάλλω αν οι σοφοί διπλωμάτες του κυπριακού ΥΠΕΞ θα τον συμβούλευαν να πάει) για να εκπροσωπήσει την Κυπριακή Δημοκρατία και, όπως εκ των πραγμάτων φάνηκε, να τονώσει την υπόστασή της. Διακόσιοι διπλωμάτες στο υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας ζουν, αναπνέουν και πληρώνονται στην κλίμακα Α16 για να προστατεύουν την κρατική μας υπόσταση. Δεν πρόλαβε λοιπόν να πατήσει το πόδι του στην Πόλη ο Πρόεδρος και νά τα όλα τα σάιτ στην Κύπρο να βγάζουν, δίκην ρωμαϊκού θριάμβου, πρώτη είδηση: "Η κυπριακή σημαία κυματίζει στην Κωνσταντινούπολη" και "Τον υποδέχθηκε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, κάτι που σημαίνει αναγνώριση".
Την ίδια ώρα, στην υπό εξέλιξη Σύνοδο Ανθρωπιστικής Βοήθειας δεκάδες ηγέτες και επικεφαλής οργανώσεων αναγνώριζαν σε σπαραξικάρδιες ομιλίες τους την κεντρική σημασία που ενέχει η πολιτική βούληση για την πρόληψη και τον τερματισμό των συγκρούσεων. Έκαναν λόγο για την ευθύνη των ηγετών να εντοπίσουν τις πηγές που τις προκαλούν, να μειώσουν την αστάθεια και να ενδυναμώσουν τις καλές πρακτικές διακυβέρνησης. Η πρόληψη και ο τερματισμός των συγκρούσεων, υποστήριζαν οι κακομοίρηδες, θα ήταν η μεγαλύτερη συνεισφορά που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι ηγέτες με άμεσο αποτέλεσμα να τερματισθεί η ροή προσφύγων και η άμεση ανάγκη για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Αυτό βεβαίως είναι παντελώς άσχετο. Σημαντικό είναι ότι εμείς «νενικήκαμεν». Ο Πρόεδρος εντελώς χαλαρά είδε κάναν-δύο ηγέτες, ήπιε μια μεζούρα Famous Grouse on the rocks και ετοιμαζόταν να πάει να πάρει την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη στο Φανάρι. Όλα έβαιναν καλώς, μέχρι που βγήκε στο τηλέφωνο αυτός ο ταραξίας ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε: "Κύριε Πρόεδρε, ο Μουσταφά Ακιντζί έρχεται στην Κωνσταντινούπολη ως προσκεκλημένος του Ταγίπ Ερτογάν, για να παραστεί στο δείπνο που δίνει προς τιμήν των ξένων ηγετών".

Η ατζέντα Ακιντζί

Ο Μουσταφά Ακιντζί, ντυμένος με αντιδιαδηλωτική εξάρτυση, έτρωγε ξύλο από τα τουρκικά και τ/κ ΜΜΕ και κοινωνικά δίκτυα από τη Δευτέρα το πρωί. Τον κατηγορούσαν ότι κάθεται άπραγος στη Λευκωσία και ότι ο Αναστασιάδης αλωνίζει στην Κωνσταντινούπολη. Οι Γκρίζοι Λύκοι κατηγορούσαν τον Ερντογάν και τον Τσαβούσογλου ότι «αναγνώρισαν την ελληνοκυπριακή διοίκηση» και ότι «εξευτέλισαν την ‘Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου’".
Και πάλιν άσχετο, αλλά δεκάδες ηγέτες στη σύνοδο για την ανθρωπιστική βοήθεια έκαναν λόγο "για την ανάγκη μιας συγκροτημένης και αποφασιστικής ηγεσίας, θωρακισμένης με την αναγκαία πολιτική δέσμευση, για να υπηρετήσει την ειρήνη, την ανάπτυξη, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δίνοντας έτσι στους πολίτες του κόσμου τη βάσιμη προσδοκία για ένα καλύτερο μέλλον".
Το σχετικό ήταν άλλο: οι Τούρκοι και Τ/Κ διπλωμάτες έβλεπαν την "Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου" να γκρεμίζεται από τον Νίκο Αναστασιάδη και μάλιστα στην Istanbul. Έτσι, χωρίς καλά-καλά να το καταλάβει, ο Μουσταφά Ακιντζί, υπό συνθήκες ελαφρώς καλύτερες από αυτές με τις οποίες μεταφέρθηκε ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν από την πρωτεύουσα της Κένυας, Ναϊρόμπι, στις φυλακές του Ιμραλί, βρέθηκε σε ένα τζετ με προορισμό την Κωνσταντινούπολη. Στην πορεία μάλλον του καλάρεσε. Ήταν και μια ρεβάνς στους Τ/Κ απορριπτικούς. Αυτό που προέχει γενικά για τους Τούρκους διπλωμάτες είναι η συνέχιση της μάχης για την αναβάθμιση της «ΤΔΒΚ». Στόχος, να παραστεί στο δείπνο που παρέθεσε ο Ταγίπ Ερντογάν στους 55 ηγέτες χωρών, να κάνει τις ττόκκες του και επίσης οπωσδήποτε να δει τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι-μουν, για να μην γίνει εντελώς ρεζίλι.

Ο ταραξίας Άιντε

Τη "βρομοδουλειά" (someone has to do the dirty job, όπως λένε και οι Εγγλέζοι) ανέλαβε να διεκπεραιώσει ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε. Ο Νορβηγός νόμιζε ότι θα την έβγαζε καθαρή, αφού παρόμοιες "βρομοδουλειές" είχε κάνει και για τον Πρόεδρο Αναστασιάδη πρόπερσι στο Νταβός, αλλά και πιο πρόσφατα στις Βρυξέλλες. Ο Άιντε είναι πρακτικός άνθρωπος. Ήρθε στην Κύπρο για να συμβάλει στη λύση του Κυπριακού. Υπήρξε υπουργός Εξωτερικών μιας σοβαρής χώρας, της Νορβηγίας, είναι γραμματέας του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός και ταυτόχρονα ειδικός σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Προσπαθεί να βοηθήσει τους δύο ηγέτες να κινηθούν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά πόσο πρέπει να ρίξει το επίπεδο για να γίνει κατανοητός από δυο Λεμεσιανούς που νομίζουν ότι βρίσκονται στο επίκεντρο του πλανήτη και ότι όλοι με κομμένη την ανάσα τούς παρακολουθούν;

Τι δεν καταλαβαίνουμε;

Όπως και να ’χει οι τόνοι ανέβηκαν, οι συναντήσεις της Πέμπτης και της Παρασκευής για το Κυπριακό ματαιώθηκαν, ο Γενικός Γραμματέας έκανε μια μεσοβέζικη δήλωση διάσωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, και νά τους όλους έτοιμους να συνομιλήσουν ξανά. Μέχρι να τα ξανατσουγκρίσουν. Και θα τα τσουγκρίσουν, γιατί δεν υπάρχει μια υπεράνω αξιολογική κουλτούρα επανένωσης. Οι Ελληνοκύπριοι δείχνουν να θέλουν πρωταρχικά να διατηρήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία και οι Τ/Κ να αναβαθμίσουν την «ΤΔΒΚ». Στο περιθώριο αυτό, των δύο κεντρικών στρατηγικών, αλλά κυρίως στο περιθώριο του παγκόσμιου προβληματισμού για το πώς λύνονται οι αντιπαραθέσεις, συζητούμε μυωπικά και επιπόλαια τη λύση του Κυπριακού, δείχνοντας απλώς τον νουν μας.

Κύριε Μποζκίρ, ουδεμία διαφωνία

Τα πράγματα στο Κυπριακό φαινομενικά δεν πάνε καλά. Ίσως και κάποιοι να θέλουν να μην πάνε καλά αυτή τη δύσκολη περίοδο των βουλευτικών εκλογών. Σκεφτείτε αυτή την τραγική αντίφαση η οποία χαρακτηρίζει το σχιζοφρενικό τοπίο της χώρας μας.

• Αυτοί που λένε ότι θέλουν λύση στο Κυπριακό (δηλαδή ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ) δεν θέλουν να υπάρξουν εξελίξεις αυτή την περίοδο στο εθνικό μας θέμα.

• Αυτοί που δεν θέλουν λύση στο Κυπριακό στη βάση της ομοσπονδίας θέλουν εξελίξεις στο Κυπριακό για να μπορούν ξαφνικά να αποκτήσουν εν πρώτοις λόγο και στο βάθος λόγο ύπαρξης.

Οι θέσεις αυτές αντανακλούν τα σοβαρά προβλήματα πολυσυλλεκτικότητας αλλά και τάσεων στα δύο μεγάλα κόμματα. Αν δεν υπάρχουν εξελίξεις, τότε τα μικρά κόμματα δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν το θέμα, οπότε η βάση των δύο μεγάλων κομμάτων δεν αναστατώνεται. Απλώς πολώνεται μέσα από μια καθημερινή ψευδομαχία για την οικονομία. Από την άλλη, οι μικροί θέλουν τις εξελίξεις για να βομβαρδίζουν από το πρωί μέχρι το βράδυ τους αντιπάλους τους ως κόμματα «μειωμένων εθνικών αντιστάσεων», ως κόμματα που οδηγούν τη χώρα σε ξεπούλημα.

Με βάση τα πιο πάνω, το κάθε ένα κόμμα από μόνο του είναι ένα νούμερο και όλοι μαζί απαρτίζουν το τεράστιο κυπριακό τσίρκο. Το οποίο παράγει επί καθημερινής βάσεως κλαυσίγελο. Το κλάμα είναι γι’ αυτούς που γνωρίζουν πού οδηγείται η χώρα μας. Το γέλιο αφορά αυτούς που νομίζουν ότι γνωρίζουν τα πάντα.

Κι όμως

Ομολογουμένως η περίοδος για το Κυπριακό είναι φοβερά δύσκολη. Στην Κύπρο βρίσκεται κάτω από την ανυπόφορη προεκλογική επικαιρότητα των σκουπιδιών, διεθνώς επηρεάζεται από το τεράστιο κύμα προσφύγων στην Ευρώπη, από τα προβλήματα επικράτησης του Ταγίπ Ερντογάν στο εσωτερικό μέτωπο της χώρας του, από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και, ακόμα, από τον ενεργειακό σχεδιασμό της εξόρυξης υδρογονανθράκων στη Λεβαντίνη. Εν ολίγοις, υπάρχουν κίνδυνοι και ευκαιρίες, οπότε αυτό που έχουμε ανάγκη αυτήν την περίοδο είναι μια κυπριακή ηγεσία (και εννοώ Ε/Κ και Τ/Κ), η οποία επιτέλους να εργαστεί για το μέλλον αυτής της χώρας.

Τα πράγματα στο Κυπριακό δεν πάνε καθόλου άσχημα, αφού οι δύο διαπραγματευτές, Μαυρογιάννης και Ναμί, αργά αλλά σταθερά προχωρούν και εξαντλούν κάθε δυνατότητα συζήτησης σε όλα τα κεφάλαια.
Αν βέβαια ο Ανδρέας Μαυρογιάννης εκλεγεί στην προεδρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ίσως επέλθει σοβαρή επιβράδυνση. Γι’ αυτό οι ηγέτες στους δύο μήνες που απομένουν οφείλουν να εργαστούν σκληρά -έστω και παρασκηνιακά- για να μπορέσουν να ζωντανέψουν το μομέντουμ μετά τις βουλευτικές εκλογές. Με την ευχή πάντα ότι δεν θα βυθιστεί σε νέο προεκλογικό αγώνα και η τ/κ κοινότητα.

Τεράστιο μερίδιο ευθύνης για το μικρό διάστημα που απομένει βαρύνει τους Νίκο Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί. Οι οποίοι πρέπει να εργαστούν σκληρότερα. Οι οποίοι πρέπει να δείξουν αφοσίωση και να ακολουθήσουν κατά πόδας τους τεχνοκράτες τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα των συνομιλιών αυτή τη στιγμή είναι η αδυναμία των δύο ηγετών να παράσχουν στις τεχνοκρατικές τους ομάδες τις απαραίτητες εκείνες πολιτικές αποφάσεις για να μπορέσουν να λύσουν τα προβλήματα που μπορούν να επιλυθούν.

Trade offs

Στο τέλος θα παραμείνουν τα 4-5 εκείνα θέματα στα οποία τεχνοκρατικά δεν μπορεί να δοθεί λύση. Εκεί οι δύο ηγέτες στην παρουσία και των εγγυητριών χωρών θα πρέπει να πάρουν κάποιες δύσκολες αποφάσεις. Το πάρε-δώσε μπορεί να μην είναι πάντα δίκαιο, αλλά είναι λειτουργικό υπό έναν όρο: ότι κανείς δεν θα βγει απολύτως χαμένος ή απολύτως κερδισμένος.

Αν οι δύο ηγέτες τα βρουν στη λεγόμενη κυπριακή πτυχή του Κυπριακού, τότε και η Τουρκία θα βρεθεί κι αυτή προ των ευθυνών της να αποφασίσει. Ακούσαμε προχθές τον υπουργό Ευρώπης της Τουρκίας να δηλώνει ότι ο πιο σύντομος και συμφέρων δρόμος για να μεταφερθεί φυσικό αέριο από τη Λεβαντίνη στην Ευρώπη είναι μέσω Τουρκίας. «Κύριε Μποζκίρ, ουδεμία διαφωνία». Μόνο που το αέριο δεν θα μπορέσει ποτέ να φτάσει στα παράλια της Τουρκίας αν δεν έχει τη θετική ψήφο και των Τουρκοκυπρίων. Και για να εκφράσουν τη θετική τους ψήφο οι Τουρκοκύπριοι χρειάζεται λύση στο Κυπριακό και συμμετοχή τους στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της Κυπριακής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. Αν αφεθούν να πάρουν μόνοι τους τις αποφάσεις οι Ελληνοκύπριοι, μάλλον το φυσικό αέριο της Λεβαντίνης θα ακολουθήσει άλλη οδό. Και θα έχουν απόλυτο δίκαιο στην απόφασή τους αυτή.

Ενιαίο δόγμα Ελλάδας -Κύπρου κατά των Απατεώνων

Στον ευρύτερο ελληνικό χώρο οι αριστεροί πολιτικοί, όπως και οι δεξιοί, όταν κυβερνούν δικαιούνται να κάνουν λάθη. Ουδείς αλάνθαστος. Οι δεξιοί πολιτικοί όταν κυβερνούν είναι καλύτεροι στην οικονομική διαχείριση, αν δεν είναι βέβαια διαπλεκόμενοι ή καλύτερα πιασμένοι χειροπόδαρα από τους μεγαλοκαρχαρίες. Το ότι γνωρίζουν βεβαίως τα κόλπα, τους κάνει περισσότερο ευεπίφορους στη ρεμούλα. Οι αριστεροί πολιτικοί στα οικονομικά, αν παραμένουν προσκολλημένοι σε δόγματα, είναι σκράπες. Οπότε τι τους απομένει; Τουλάχιστον να μην είναι διαπλεκόμενοι και εθνικιστές. Μήπως βάζω ετικέτες και αναπαράγω στερεότυπα μιας παλαιότερης εποχής; Μάλλον αυτό κάνω!

Στον ελληνικό χώρο (Ελλάδα και Ελληνοκύπριοι) οι πολιτικοί φρόντισαν προ πολλού να καταρρίψουν αυτά τα στερεότυπα.

Οι απατεώνες

Το ΠΑΣΟΚ επί Ανδρέα Παπανδρέου επιχείρησε να δημιουργήσει τα νέα τζάκια επιλέγοντας ως πρότυπο τζακιού (μάλλον από το καλούπι του) τον Γεώργιο Κοσκωτά. Του κληροδότησε τις ΔΕΚΟ και βρήκε τον άνθρωπο να τους εξασφαλίζει τις απαραίτητες μίζες για τα περαιτέρω. Η σοσιαλιστική Αριστερά των Γιωργάκη Παπανδρέου και Ευάγγελου Βενιζέλου στη συνέχεια τα βρήκε συγκυβερνώντας με τη Δεξιά του εθνικιστή Αντώνη Σαμαρά και έβαλαν κι αυτοί το λιθαράκι τους στη δημιουργία νέων τζακιών: Ανδρέας Βγενόπουλος, όμιλος Μπόμπολα, Ζολώτας και βάλε. Μια και το χρήμα εξέλιπε επί του ελλαδικού χώρου, όλοι επέπεσαν επί της θυγατέρας Κύπρου των χαζοκούμπαρων. Μετά το πραξικόπημα της χούντας, δεύτερη εισβολή αποκάλεσαν την κάθοδο των νέων ελλαδικών τζακιών στην Κύπρο και ίσως να έχουν και δίκαιο.

Οι χαζοκούμπαροι

Εδώ βρήκαν πρόσφορο έδαφος από τους δικούς μας απατεώνες ολκής. Δεξιούς, αριστερούς, κεντρώους, σοσιαλιστές και εθνικιστές. Κάναμε Ενιαία Αμυντικά Δόγματα (να ’στε καλά κύριε Αρσένη μας) έπεσαν μίζες 10 δισ. για τανκς, πυραύλους S-300 για πυραύλους μέσου βεληνεκούς και ελικόπτερα από τη Ρωσία, την Ιταλία και από όπου αλλού μας τα έδιναν κάτω από το τραπέζι.

Ύστερα μας προέκυψαν οι μεγάλοι μάνατζερ τύπου Βγενόπουλου που ήρθε να αναπτύξει το επιχειρείν μέσω των χρημάτων των Ρώσων, Ελλαδιτών και Κυπρίων καταθετών. Έκανε φύλλο και φτερό άλλα 10 δισ. (4 για τα ελληνικά ομόλογα, 3 για τα Μιγκοδάνεια και άλλα 3 σε Κύπριους... αξιόχρεους επιχειρηματίες). Πώς το πέτυχε αυτό; Ρωτήστε τον πρώην κεντρικό μας τραπεζίτη Χριστόδουλο Χριστοδούλου και τους αρχηγούς των δύο μεγάλων κομμάτων το 2007-8, Δημήτρη Χριστόφια και Νίκο Αναστασιάδη. Πώς τα κατάφερε ρε παιδιά; 

Μετά τις τραπεζικές αλχημείες και τον ιερό σκοπό της άμυνας, βέβαια, επεκταθήκαμε και στα σκατά μας. Όνομα και πράμα! Ο κ. Μπόμπολας και οι εταιρείες του ήρθαν να μας φέρουν τεχνογνωσία και καινοτομία! Σήμερα χώρες όπως η Σουηδία και η Φινλανδία αγοράζουν σκουπίδια από όλη την Ευρώπη, εμείς στην Κύπρο δίναμε στον κ. Μπόμπολα 74 ευρώ τον μετρικό τόνο για επεξεργασία! Του δίναμε επίσης 30 ευρώ τον τόνο για να θάβει σκουπίδια στην Πάφο. Πού στ’ αλήθεια ήταν ο γενικός ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης όταν προχθές πήγαινε να του ανανεώσει το συμβόλαιο για άλλα 3 χρόνια; Τη στιγμή που το δημοτικό συμβούλιο Πάφου ανέλαβε να τα θάβει με 10 ευρώ!

Και τα θετικά

Στην Κύπρο, για να μην είμαστε εντελώς απαισιόδοξοι (να ’ναι καλά οι Παφίτες), έχουμε και γενικό ελεγκτή και πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής και Ηρακλή για να καθαρίσει τους στάβλους του Αυγεία. Όλα αυτά συμπυκνώνονται σε μια προσωπικότητα και σε ένα όνομα: Φαίδων Φαίδωνος, δήμαρχος Πάφου. Βλέπετε δεν χρειάζονται πολλοί. Θάρρος και ακεραιότητα μόνο χρειάζεται και όλοι αυτοί οι απατεώνες δεν έχουν άλλη επιλογή από του να στοιχηθούν έξω από τις αίθουσες δικαστηρίων της Κύπρου και να κριθούν. Χθες ανανεώθηκαν διατάγματα κράτησης για άλλους 18.  Βέβαια δεν θα ήμουν αντικειμενικός εάν δεν κατέθετα άλλα δύο στοιχεία:

Πρώτον, επί προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη, όσα διάφορα κι αν του καταμαρτυρούμε στο παρελθόν, για ΠΡΩΤΗ φορά στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας εκδικάζονται υποθέσεις και μπαίνουν απατεώνες στη φυλακή και μάλιστα φίλοι του, όπως ο δήμαρχος Λάρνακας Λουρουτζιάτης. Τα εύσημα εδώ πρέπει να δοθούν και στη Νομική Υπηρεσία που συνεργάζεται πλήρως. Σκεφτείτε μόνο την αναλογία: Θα έκανε ποτέ κάτι τέτοιο ο Δημήτρης Χριστόφιας; Θα έβαζε τον Ζαννέττο στη φυλακή, ενώ ξέρει και για τις επαύλεις και τις πισίνες και το απέραντο κτήμα στο Λατσί;  Όχι μόνο δεν έκανε κάτι, αλλά μετά τη ματσαράγκα στη Δρομολαξιά τον ανέδειξε και πολιτικό κρατούμενο μπαινοβγαίνοντας στη φυλακή για να τον στηρίξει. 

Δεύτερον, και ίσως πιο σημαντικό, δεν μπορούμε παρά να συγχαρούμε τον Έλληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Με τον οποίο κάποιος μπορεί να διαφωνεί σε θέματα πολιτικής, σε θέματα όμως διαπλοκής εμφανίζεται άτεγκτος και κατά την ταπεινή μου άποψη πραγματικός αριστερός... κι ας ακουστεί αυτό ως στερεότυπο. Καμία κάλυψη από τον κ. Τσίπρα στους απατεώνες που καταλήστεψαν πρώτα την Ελλάδα και μετά την Κύπρο. Με αποτέλεσμα στον κ. Τσίπρα να απονέμουμε τα εύσημα για ένα τουλάχιστον πραγματικό δόγμα. Όχι Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα. Αλλά Ενιαίο Δόγμα Δικαιοσύνης και Διαφάνειας Κύπρου - Ελλάδας. Σας ευχαριστούμε γι’ αυτό κύριε πρωθυπουργέ.        

Ο εμπλεκόμενος Νίκος Αναστασιάδης

Αν κρίνει κανείς από το προχθεσινό tweet του προέδρου του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλου, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν τα πήγε καθόλου καλά στις Βρυξέλλες, αφού επέτρεψε στην Τουρκία να ανοίξει ένα ακόμα κεφάλαιο στις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις χωρίς η Κύπρος να πάρει τίποτα. Συμπέρασμα: αντί η Κύπρος να πει το μεγάλο «ΟΧΙ», σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, είπε το μεγάλο «ΝΑΙ». Να υπενθυμίσουμε βέβαια στον νεαρότερο τότε Νικόλα ότι τον Δεκέμβριο του 2004 ο μακαριστός Τάσσος Παπαδόπουλος είπε πρώτος ένα πελώριο «ΝΑΙ» στις ενταξιακές της Τουρκίας ...έναντι όχι της λύσης του Κυπριακού, αλλά της ομαλοποίησης των σχέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Τουρκία. Δηλαδή, η Τουρκία από το 2004 και εξής δεν πιέζεται για λύση του Κυπριακού, τουτέστιν για την επιστροφή εδαφών και των προσφύγων στα σπίτια τους, αλλά για να ανοίξει κάποια λιμάνια και αεροδρόμια. Κι αυτό γιατί αυτή ήταν η επιλεχθείσα τακτική τότε του Τάσσου Παπαδόπουλου, ο οποίος έβλεπε ότι μετά το βροντερό «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα του Απριλίου του 2004 δεν είχε κανένα περιθώριο αξιοπιστίας να διαπραγματευθεί κάτι άλλο. Ο Νίκος Αναστασιάδης βέβαια είναι εμπλεκόμενος και αποφασισμένος από το 2004 στην επίλυση της ουσίας του Κυπριακού και όχι σε μεσοβέζικες λύσεις μέσω των οποίων θα διαιωνίζεται το status quo. Ο εμπλεκόμενος λοιπόν Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος αποδεικνύεται ο καλύτερος μαθητής του Βάσου Λυσσαρίδη και της θεωρίας των εμπλεκομένων συμφερόντων, πήγε στις Βρυξέλλες προχθές, αλλά και στις 11 Μαρτίου, όχι για να μπουρδουκλώσει τη λύση, όχι για να επιστρέψει πίσω υπό τους ήχους των ιαχών των οπαδών τού status quo, αλλά έχοντας πλήρη επίγνωση ότι από το 1974 αυτός και η γενιά του χρωστούν στους 160.000 Ε/Κ και τους 50.000 Τ/Κ πρόσφυγες, μια απάντηση. Και η απάντηση δεν είναι άλλη από αυτήν της επανένωσης της χώρας μας. Τα εμπλεκόμενα Από τις 11 Μαρτίου είχε διαγνώσει και τις τάσεις και τα εμπλεκόμενα στους κόλπους της ΕΕ αλλά και της Τουρκίας. Ο Νταβούτογλου, εκμεταλλευόμενος την προσφυγική κρίση, ξεκίνησε επιθετικά, ζητώντας χρήματα, άνοιγμα όλων των κεφαλαίων και βίζες. Η ελευθεροποίηση των βιζών, δηλαδή ο κάθε Τούρκος πολίτης να ταξιδεύει ελεύθερος στην ΕΕ, ήταν εξυπαρχής casus belli για πολλές χώρες. Κυρίως όμως για τη Βρετανία, η οποία στις 23 Ιουνίου πάει σε δημοψήφισμα για Brexit. Ο Κάμερον σαφέστατα θέλει να μείνει εντός, οπότε, βίζες γιοκ. Λογικά η πίεση θα έπεφτε στην Κύπρο για να ανοίξει κεφάλαια, προϊούσης δε της συμφωνίας Ελλάδας – Τουρκίας για επιστροφή προσφύγων στη δεύτερη η Κύπρος κινδύνευε να βρεθεί αντιμέτωπη ακόμα και με την Ελλάδα, αν ο Αναστασιάδης επέμενε σε βέτο. Σε αυτό το σημείο ο Κύπριος Πρόεδρος εκμεταλλεύθηκε τη δυσαρέσκεια του προέδρου της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ για τις κρυφές συμφωνίες Γερμανίας – Ολλανδίας με τον Νταβούτογλου, και θαρραλέα και στις δύο συνόδους ξεκαθάρισε τη θέση του: «Την ώρα που θέλω να επανενώσω την πατρίδα μου δεν θέλω να με φέρετε σε αντιπαράθεση με την Τουρκία και την Ελλάδα, φορτώνοντας το προσφυγικό στους ώμους της Κύπρου». Άρπαξε το επιχείρημα ο Κάμερον, έδειξε μεγαλοψυχία ο Ολάντ και άνοιξε ένα κεφάλαιο στην Τουρκία που δεν είχε μπλοκάρει η Κύπρος, με αποτέλεσμα ο κύριος Νταβούτογλου να δεχθεί μια συναινετική λύση. Στις 11 του Μάρτη, εξάλλου, δεν κρύφτηκε ούτε από τον ίδιο τον κ. Νταβούτογλου με τον οποίο συναντήθηκε διακριτικά για περισσότερο από 20 λεπτά: «Η Κύπρος, αν λυθεί το Κυπριακό, θα είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ». Κατά την ίδια συνάντηση, ο Νίκος Αναστασιάδης απέρριψε μεσοβέζικες λύσεις για άνοιγμα της Τύμπου έναντι ενός λιμανιού, αφού εξήγησε ότι άλλα λέει το πρωτόκολλο της Άγκυρας και άλλα προνοεί η πρόταση για Τύμβου και Βαρώσι. Ο κ. Νταβούτογλου, ο οποίος επίσης γνωρίζει πολύ καλά το παιχνίδι των εμπλεκομένων συμφερόντων, απεδείχθη μετριοπαθής. Θέλει αυτήν την περίοδο περισσότερη Ευρώπη για να αντιμετωπίσει εσωτερικά τον Ερντογάν. Θέλει Ευρώπη, γιατί πλέον δεν μπορεί να παίζει παιχνίδια με τη Ρωσία, θέλει Ευρώπη γιατί οι Αμερικανοί, οι Ισραηλινοί, οι Ιρανοί και οι Αιγύπτιοι δεν θεωρούν την Τουρκία αξιόπιστη. Γνωρίζει λοιπόν ότι μέσω Κύπρου και Ελλάδας θα μπορούσε να ανοίξει διόδους σε μια ασφυκτική περικύκλωση που έχει οδηγηθεί η χώρα του τελευταίως. Το Κυπριακό Έμμεσα πλην σαφώς, το μήνυμα του Προέδρου ήταν σαφές: «Ενθαρρύνετε τους Τ/Κ στο Τραπέζι των διαπραγματεύσεων να προχωρήσουμε σε λύση το συντομότερο δυνατόν». Και το είπε αυτό ο Κύπριος Πρόεδρος ενώπιον και των 27 ηγετών της ΕΕ, και έπεισε, δημιουργώντας για πρώτη φορά στα ευρωπαϊκά δεδομένα ένα ισχυρότατο μπλοκ στήριξης προς την Κύπρο. Το είπε χωρίς να μπαίνει επί της ουσίας του Κυπριακού και χωρίς ίχνος υποτίμησης προς τον συνομιλητή του στην Κύπρο Μουσταφά Ακιντζί, αφού γνωρίζει πολύ καλά ότι μια βιώσιμη λύση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συγκατάθεση των Τουρκοκυπρίων. Αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να εμπεδώσει ο κ. Ακιντζί, αναλαμβάνοντας τις δικές του ευθύνες στη συνάντηση της 28ης Μαρτίου με τον Νίκο Αναστασιάδη. Από την άλλη, βέβαια, ο πάντα… εμπλεκόμενος Νίκος Αναστασιάδης κατάφερε να ξαναβάλει προχθές το Κυπριακό στις ράγες της πάγιας πολιτικής που οι Γιώργος Βασιλείου και Γλαύκος Κληρίδης συμφώνησαν με την Ελλάδα αλλά και την ΕΕ. Δηλαδή, λύση του Κυπριακού και ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Στην προχθεσινή σύνοδο, ο Αχμέτ Νταβούτογλου πήρε ψίχουλα σε σχέση με αυτά που ζητούσε. Η μεγάλη εικόνα όμως τον ευνοεί. Η Τουρκία ξαναμπαίνει σε τροχιά ένταξης στην ΕΕ, αν και όποτε είναι έτοιμη να ενταχθεί, αλλά η ένταξή της περνά από τη λύση του Κυπριακού. Αυτό οφείλεται στον ...εμπλεκόμενο Νίκο Αναστασιάδη. Ο οποίος δεν πήγε στις Βρυξέλλες για να παίξει τα παιχνίδια του Τάσσου και της ομαλοποιήσης χωρίς λύση  ούτε για να μηρυκάσει τα νέα βροντερά «ΟΧΙ» του Νικόλα Παπαδόπουλου, συζητώντας για αεροδρόμια και λιμάνια. Πήγε με την μεγάλη εικόνα της λύσης του Κυπριακού. Με στόχο να δικαιώσει τον λαό της Κύπρου και να δώσει μέλλον στους νέους αυτής της χώρας.

Χαμένοι στα σκουπίδια

Η εικόνα είναι εκκωφαντικά απελπιστική. Η Κύπρος τελικά δεν είναι η γη της λεμονιάς και της ελιάς, δεν είναι χρυσοπράσινο φύλλο ριγμένο στο πέλαγος. Είναι ένας ατελείωτος και κακάσχημος σκουπιδότοπος. Μέσα σε ένα φρικαλέο περιβάλλον που όζει απελπισίας, πολιτικοί μαζεύουν σε μαυροσάκουλα τις μίζες τους, αστυνομικοί αναζητούν στοιχεία να τους καταδικάσουν, δημόσιοι υπάλληλοι κρύβονται κάτω από τόνους απορριμμάτων, ο υπόλοιπος λαός παρακολουθεί κι από πάνω κοράκια, γύπες και άλλα πουλιά των σκουπιδιών πετούν, τους βλέπουν και γελούν. Αν ζούσε ο Διαμαντής δεν θα ζωγράφιζε τον «Κόσμο της Κύπρου», όπως τον ξέρουμε. Θα ζωγράφιζε ένα ΧΥΤΥ. Έναν απέραντο σκουπιδότοπο. Αν ο Διαμαντής ήταν σουρεαλιστής ζωγράφος, όπως ο Ντε Κίρικο, θα έκανε ένα βήμα παρακάτω. Θα ζωγράφιζε τους εγκεφάλους μας ως σκουπιδότοπους ή καλύτερα σκουπιδοτενεκέδες.  Διότι περί αυτού πρόκειται.

 Τι άλλο από σκουπίδια μπορούμε να έχουμε στους εγκεφάλους μας όταν ακόμα και από ένα σύστημα υγειονομικής ταφής απορριμμάτων προσπαθούμε να κλέψουμε  τους συμπολίτες μας;

Η ιστορία της Κύπρου, για να φύγουμε από τη ζωγραφική, γράφεται εν ολίγοις μέσα από τα ρεκόρ παραγωγής σκουπιδιών κατά κεφαλήν σε αυτό τον τόπο, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Και τι δεν πετάμε; Γενικά ό,τι δεν μας αρέσει: Φαγητά, κι ας πεινάνε οι πρόσφυγες, ρούχα κι ας κρυώνουν οι μετανάστες, ανθρώπινες ζωές που ξεψυχούν στις παραλίες, πολτοποιημένα έμβρυα, όνειρα, ιδεολογίες, πολιτική ηθική, ιδανικά, σύμβολα, ιδέες! Όλα αυτά χωράνε στον σκουπιδοτενεκέ του παρόντος για να προετοιμάσουν το αχανές τοπίο της χωματερής του μέλλοντός μας. 

Τι κρατάμε

 Την ίδια στιγμή βέβαια κρατάμε και κάποια πράγματα. Προς Θεού δεν τα πετάμε όλα. Κρατάμε τα χρήσιμα. Την άγνοιά μας, το απύθμενο θράσος μας, τους τακτικισμούς μας, τα συμφέροντά μας, τους φόβους μας, την ψευτιά μας, την απροσμέτρητη μαγκιά μας, τον εθνικισμό μας. Αυτά δηλαδή που διαφημίζουν οι επιτήδειοι λαοπλάνοι μετατρέποντας το μυαλό μας σε ένα τεράστιο σκουπιδόλακκο. Ό,τι πιο βρομερό και απαίσιο και επικίνδυνο υπάρχει. 

• Τη στιγμή που μιλάμε, πέρα από τον ΧΥΤΥ της Κόσης, δηλαδή λίγο πιο πέρα από τη μύτη μας, η Ευρώπη και η Μέση Ανατολή έχουν μετατραπεί σε ένα σκουπιδότοπο ψυχών.

• Τη στιγμή που μιλάμε η Τουρκία εμπορεύεται μερικά εκατομμύρια πρόσφυγες με τη Μέρκελ, για να κερδίσει δισεκατομμύρια ευρώ και σίγουρα βίζες για να ταξιδεύουν οι Τούρκοι στην ΕΕ, ενώ ο μικρός Αϊλάν ξεψυχά αβοήθητος σε μια ερημική παραλία. Ενώ τα σκουπιδιάρικα στο Μποντρούμ με το χάραμα μαζεύουν όλους τους νεκρούς πρόσφυγες από την κοσμική παραλία πριν ξυπνήσουν οι τουρίστες και αντικρίσουν το αποτρόπαιο θέαμα και τους κάτσει το English breakfast στον λαιμό.

• Τη στιγμή που μιλάμε, το Κυπριακό βαλτώνει, η διχοτόμηση εμπεδώνεται, αλλά  όλα τα κόμματα στην Κύπρο μέσω των αστείων υποψηφίων τους περιφέρονται ανά τας οδούς και τα ρύμας, μαζεύοντας εισφορές από απατεώνες… με αντιπαροχή έναν άλλο σκουπιδότοπο που θα νομοθετήσουν, πουλώντας ελπίδα και γεμίζοντας τον σκουπιδοτενεκέ της κεφαλής μας με ψεύτικες ελπίδες για το μέλλον.

Το χθεσινό δελτίο

 Το χθεσινό αστυνομικό δελτίο δεικνύει ότι η Κύπρος μετατρέπεται αργά αλλά σταθερά σε μια χωματερή υλικών απορριμμάτων και ανθρώπινων ψυχών. Κοινωνιολογικά ο αλγόριθμος στέκει. Όσα περισσότερα σκουπίδια παράγουμε, τόσο περισσότερο ανόητοι και σκάρτοι γινόμαστε. Όσο δε γινόμαστε ένα με τα σκουπίδια, τόσο περισσότερο επικοινωνούμε με τα κοράκια που εμφιλοχωρούν στις χωματερές.

 Κάποτε ο φιλόσοφος Διογένης μάζεψε το πιθάρι του και πήγε στην Αθήνα να διδάξει. Στήθηκε στη μέση της αγοράς των Αθηναίων και άρχισε να μιλά: Για τη λιτότητα που χρειάζεται να έχουν οι άνθρωποι, την αποποίηση των υλικών αγαθών, για την απλότητα και για την αναγκαιότητα να έχουν πλούσιο μυαλό παρά πλούσια τα ελέη τους. Κανένας δεν τον άκουγε. Όλοι τον αγνοούσαν.

 Σταμάτησε να μιλά και άρχισε να φωνάζει: «Ε, άνθρωποι πού είστε;». Σαν μαζεύτηκαν κάμποσοι, πολιτικάντηδες, τότε άρχισε να τους κυνηγά και να τους χτυπά με το ραβδί του, λέγοντάς τους: «Ανθρώπους κάλεσα, όχι παλιανθρώπους».